Nếu tay pha (portafilter) được ví như bộ khung xương vững chắc thì basket (giỏ lọc) chính là phần lá phổi trực tiếp chứa đựng bột cà phê trong quá trình chiết xuất espresso. Nhiều người thường lầm tưởng rằng giỏ lọc nào cũng giống nhau và chỉ cần mua loại vừa với kích thước đường kính họng pha (như 51mm, 54mm hay 58mm) là đủ.
Thực tế, hình dáng, cấu trúc và dung tích của từng loại giỏ lọc sẽ định hình nên độ đậm đặc, áp suất cản nước và cả hương vị cuối cùng của ly cà phê. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc basket máy pha cà phê có những loại nào, đồng thời đặt 3 loại giỏ lọc phổ biến nhất là single, double và bottomless lên bàn cân so sánh chi tiết.
Mục lục
Trước khi đi sâu vào số lượng shot, bạn cần phân biệt hai công nghệ chế tạo giỏ lọc cơ bản trên thị trường hiện nay:

Dựa vào lượng bột cà phê (dose) nạp vào và lượng nước chiết xuất ra, thế giới espresso chia giỏ lọc truyền thống thành 3 nhóm dung tích chính:

Khi nhắc đến việc nâng cấp trải nghiệm pha chế, người ta thường cân nhắc giữa việc dùng tay pha đi kèm giỏ lọc đơn (single), đôi (double) hoặc chuyển hẳn sang tay pha không đáy sử dụng giỏ lọc trần (bottomless).
Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp bạn nhìn rõ ưu và nhược điểm kỹ thuật của từng loại:
| Bảng So Sánh Các Loại Basket Máy Pha Cà Phê | |||
|---|---|---|---|
| Tiêu chí | Single Basket | Double Basket | Bottomless (Giỏ trần) |
| Khối lượng bột (Dose) | Ít (7g – 12g) | Vừa (14g – 22g) | Lớn (18g – 25g) |
| Độ dày thân bánh | Mỏng, vát hình phễu | Dày, hình trụ thẳng | Rất dày, đáy phẳng |
| Độ khó khi nén bột | Rất khó nén đều vì đáy bị thu hẹp | Dễ nén phẳng | Dễ nén phẳng |
| Tỷ lệ lỗi dòng chảy (Channeling) | Rất cao (Dễ bị channeling) | Thấp, dòng chảy ổn định | Hiện rõ mọi lỗi kỹ thuật (Tia nước bắn) |
| Chất lượng lớp Crema | Mỏng, dễ tan | Dày, mịn, bền màu | Cực kỳ dày, sánh kẹo, bắt mắt |
| Công dụng chính | Pha 1 shot nhỏ uống nhanh | Tiêu chuẩn quán, pha Latte, Cappuccino | Tập luyện kỹ năng, quay video, tối ưu vị |
Dù nghe có vẻ tiện lợi cho người thích uống ít, giỏ lọc đơn lại là nỗi ác mộng của các barista. Do cấu trúc hình phễu bóp hẹp ở đáy, bánh cà phê ở phần trên luôn dày hơn phần dưới. Khi nước nóng xả xuống dưới áp suất cao, nước sẽ tự động tìm những nơi mỏng nhất để xuyên qua, gây ra lỗi chiết xuất không đều (channeling) nghiêm trọng. Vị cà phê thu được từ giỏ đơn thường bị loãng và chua gắt.

Giỏ lọc đôi sở hữu hình trụ đối xứng hoàn hảo. Lực nén tác động lên bánh cà phê được phân bổ đồng đều 100% từ rìa vào tâm. Nước nóng đi xuyên qua bánh cà phê với tốc độ đồng nhất, giúp giải phóng trọn vẹn cả vị chua thanh, vị ngọt hậu và vị đắng êm dịu của hạt.

Thực chất, “bottomless portafilter” là một chiếc tay pha bị cắt bỏ hoàn toàn phần đáy kim loại và vòi rót, để lộ toàn bộ phần đáy đục lỗ của giỏ lọc đôi hoặc giỏ lọc ba ra ngoài.
Hiểu rõ basket máy pha cà phê có những loại nào sẽ giúp bạn chủ động kiểm soát được độ đậm đà của tách espresso theo đúng ý muốn. Nếu bạn đang muốn nâng cấp tay nghề và tìm kiếm hương vị espresso đỉnh cao tại nhà, việc chuyển từ giỏ lọc tăng áp sang một bộ combo giỏ lọc truyền thống kết hợp cùng tay pha không đáy (bottomless) chắc chắn sẽ là một khoản đầu tư mang lại sự thay đổi ngoạn mục.